Rekoñese Povu Seidauk Benefisia OJE Tanba Covid

by -45 views

DILI (Timor Post) — Ministru Prezidénsial Konsellu Ministru (MPKM), Fidelis Leite Magalhães rekonese, katak povu seidauk benefísia husi orsamentu jerál estadu (OJE) 2020-2021 tanba impaktu husi pandemia Covid-19 inklui situasaun polítika rai-laran ne’ebé la’o ladún di’ak desde tinan ida liubá.

Fidelis koloka kestaun refere hodi hatán ba deklarasaun husi Reitór Universidade da Paz (UNPAZ), Adolmando Amaral ne’ebé preokupa kona-ba povu la sente benefísiu husi OJE no konsidera benefísia de’it grupu balun.

“Iha kazu ida ne’e, ita mós kompriende katak ita hasoru situasaun ida difisil, impulsiona impaktu husi pandemia global Covid-19, impaktu husi dezastre naturais 04 Abríl, no mós iha tinan kotuk iha problema polítika, tanba ne’e mak ita hasoru difikuldade boot no konsidera fatór sira ne’e hotu, ita bele dehan ita komesa hakat neineik ona ba iha ritmu ne’ebé mak di’ak liután para bele ajuda ita hodi rekupera,” Fidelis koalia hafoin remata retiru VIII Governu, iha Ministériu Finansas Aitarak-Laran, Sesta (06/08).

Governante ne’e konsidera, buat hirak ne’ebé mak ekonomista sira hato’o ne’e hanesan pontu de vista, la reprezenta buat ne’ebé mak akontese, tanba ne’e la konvein atu diskute kona-ba pontu de vista subjetivu ekonomista ida nian.

“Se ita boot sira nota, katak iha 01 Janeiru, ha’u dehan katak iha posibilidade pandemia global ne’e bele fó impaktu ba ita-nia ekonomia, ema barak hamnasa no hanoin dehan ne’e buat kómiku ida, ne’ebé agora ita hasoru nafatin situasaun ida ne’e, no ita hotu hatene katak dezafiu ne’ebé ita hasoru ne’e boot tebes, maibé dentru posibilidade ne’ebé ita iha, ita konsege halo buat balun para atu rezgata ou salva ita-nia ekonomia no sidadaun husi destruisaun ba vida ekonómika no mós ba lakon vida sira,” Fidelis afirma.

Antes ne’e, Reitór Universidade da Paz (UNPAZ), Adolmando Soares Amaral konsidera, Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan 2020 no 2021 la benefísia Povu.

“Husi orsamentu 2020 no 2021 ne’e, ita bele dehan katak to agora Povu la sente ninia efeitu husi montante primeiru biliaun $1.3, depois $1.8 no iha orsamentu retifikativu sa’e ba $2.1. Orsamentu ne’ebé mak boot, maibé ita hare la benefísia Povu, tanba Povu sei halerik hela ba estrada, eletrisidade, bee moos, edukasaun no saúde. Ne’e kuaze iha Dili laran, iha munisípiu, postu, suku to aldeia sira, Povu sira sempre halerik hela ba ida ne’e,” Adolmando informa asuntu ne’e ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin Manleuana, Kinta (05/08).

Adolmando konsidera kapasidade ezekusaun husi liña ministerial sira ladún di’ak, tanba tama ona iha trimestre daruak nian, ezekusaun OJE 2021 foin mak atinze 35%.

“Husi ida ne’e ita bele nota, katak husi kada liña ministerial, sira laiha kapasidade iha ezekusaun”, Reitór UNPAZ ne’e afirma.

Adolmando hatete, Orsamentu Jerál Estadu ne’ebé mak boot benefísiu de’it grupu balun, liuliu funsionáriu públiku no lider polítiku sira.

“Ita hare katak orsamentu jerál estadu ne’ebé mak boot no aumenta tan ho orsamentu retifikativu sai tiha $2.1, ne’e mós benefísia grupu balun de’it, grupu sira ne’e mak funsionáriu públiku, lider polítiku sira, maibé Povu la sente ninia impaktu husi orsamentu ne’ebé mak boot,” Adolmando preokupa.

Tanba ne’e, nia husu ba Governu tenke halo ezekusaun tuir promesa sira ne’ebé mak diskute iha Parlamentu Nasionál iha momentu kuandu aprezenta proposta orsamentu ne’e rasik.

“Sira hatete katak orsamentu ne’ebé sira aprezenta ninia ezekusaun ne’e tenke bazeia ba programa, maibé realidade depois ezekusaun sira sees dook husi programa ne’ebé mak aprezenta, ida ne’e hatudu katak Governu mai ho planu ida, mais iha ezekusaun mai fali ho estratéjia seluk, se hanesan ne’e ita bele dehan katak Oitavu Governu ne’e ninia kapasidade kona-ba ezekusaun orsamentu ne’e seidauk responde tuir loloos ninia polítika ne’ebé nia aprezenta iha Parlamentu”. Adolmando lamenta.

Reitór UNPAZ ne’e, mós husu ba reprezentante Povu iha uma fukun Parlamentu Nasionál tenke pro-ativu iha situasaun ida ne’e, para bolu Governu ba halo klarifikasaun, tanba sá mak aprova oin seluk no iha ezekusaun implementa oin seluk.

“Ita haree povu loro-loron halerik hela, signifika programa sira ne’ebé mak Governu aprezenta ne’e oin seluk, iha ezekusaun oin seluk, la responde ba nesesidade Povu nian,” Adolmando subliña. (jry)

No More Posts Available.

No more pages to load.