Ministru Finansas Rekonese Ezekusaun OJE Fraku

by -404 views
Edefisiu Ministeriu Finansas, Aitarak-Laran, Dili. Foto Espesial

DILI (Timor Post)Ministru Finansas, Rui Augusto Gomes hatete, durante tinan 2020 Timor-Leste hetan kontrasaun ekonomika 8,6% no rekoñese ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2021 fraku.

Maske nune’e, Governante ne’e garante katak OJE 2022, bele estimula kresimentu ekonómiku no hadi’a kondisaun sira durante 2020-2021.

“Iha tinan 2020, ita hetan kontrasaun ekonómika ida boot tebe-tebes, porvolta 8.6 porsentu, no kresimentu iha 2021 ne’e, tanba ita iha konfinamentu, no mós ezekusaun orsamentál sei fraku oituan, tanba ne’e mak ita-nia esperansa ne’e porvolta 1.6 porsentu. Ida ne’e kresimentu ida pozitivu, maske husi baze ida ne’ebé menus,” Rui deklara asuntu ne’e iha ámbitu Governu submete proposta OJE 2022 ba Parlamentu Nasionál, Sesta (15/10).

Governante ne’e hateten, ho  Orsamentu Jerál Estadu 2022 biliaun $1.675 ne’e, espera tinan oin kresimentu bele to0 2% ou liu, depende ba ezekusaun orsamentál, no depende mós ba kondisaun ne’ebé seidauk hatene kona-ba moras Covid-19.

“Maibé presupostu ne’ebé iha, ita espera katak ita-nia populasaun komesa hetan vasinasaun to 80%, mak ita bele fila fali ba normalidade, nune’e estimula kresimentu ekonómiku ba oin,” Governante ne’e afirma.

Rui admite, daudaun ne’e ezekusaun real OJE 2021 atinje ona 49%, kompromisu 53% no obrigasaun karik to tinan ne’e remata bele alkansa 80%, mais ne’e depende mós ba kontratu aprovizionamentu ne’ebé sei la’o iha prosesu.

Iha fatin hanesan, Prezidente Parlamentu Nasionál, Aniceto Guterres, hatete 15 Dezembru proposta OJE 2022 hetan ona aprovasaun iha Parlamentu Nasionál.

“Tuir kalendáriu ne’ebé Parlamentu trasa, dia 15 Dezembru orsamentu tenke ser aprovadu, nune’e bele fó biban mós ba sua exelénsia Prezidente Repúblika atu halo análize no estuda, para antes fin do ano, Prezidente Repúblika bele promulga lei Orsamentu Jerál Estadu 2022,” Aniceto afirma.

Iha sorin seluk, Reitór UNPAZ, Adolmando Soares Amaral, hatete Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak, tenke uza ninia podér, para haree liña ministériu ne’ebé mak ninia ezekusaun tarde, tenke fó ona xamada atensaun, katak osan ne’e povu nian, labele halimar no tenke ezekuta para responde ba nesesidade povu nian.

Pior liután, nia dehan, Ministériu Finansas rasik mak rekoñese, katak orsamentu biliaun $2.1 ne’e, liña ministerial sira la-iha kapasidade ba ezekusaun, ida ne’e problema.

“No tuir loloos, Primeiru Ministru uza nia podér, tenke fó ona xamada atensaun ba sira,” Adolmando informa ba Timor Post, Domingu (17/10).

Nune’e mós, Jurista Timoroan, Padre Júlio Crispin, hatete ekonomia rai laran estagna kauza husi pandemia Covid-19.

“Ita iha Covid, oinsá mak ita bele hadi’a ekonomia, osan bele iha mós, ita kuandu ko’alia kona-ba ekonomia, la’ós kuda ohin no ku’u kedan ohin, ita dezenvolve ohin, ninia efeitu ita sei sente iha tempu naruk, ne’e duni ekonomia estagna, tanba lá iha atividade hodi dezenvolve ekonomia rai-laran,” Padre Júlio afirma. (Jry)

No More Posts Available.

No more pages to load.