FA husu Governu Promove Direitu Ema ho Defisiénsia

by -59 views
Foto Espesial

DILI—Organizasaun Noun Governamentál (ONG), Fundasaun Ahisaun (FA) kontinua husu Governu atu promove direitu ema ho defisiénsia hodi hetan asesu ba edukasaun.

Diretór Fundasaun Ahisaun (FA), Domingos Talo Mau, Fundasaun Ahisaun hahú ninia ezisténsia iha tinan 2000, ne’ebé mak funda hosi padre Adriano, ne’e mak funda ho nia objetivu oinsá hamenus diskriminasaun ba maluk defisiénsia no mós promove direitu ema ho defisiénsia, liuhosi asesu ba edukasaun no formasaun.

Nia esplika, misaun ho vizaun ne’ebé mak fundasaun nee halo oinsá atu promove diretu ema ho defisiénsia no mós oinsá ema ho defisiénsia bele asesu ba area edukasaun no formasaun ida ne’ebé mak kualidade.

“Daudaun nee Fundasaun Ahisaun halo ona programa ida maka ba Edukasaun, Formasaun, Advokasia, ho advokasia ida nee mak ita hala’o ba ita nia maluk defisiénsia sira iha munisípiu, oinsá ita halo sosializasaun hodi hasa’e konsiensia komunidade kona ba ita ema ho defisiénsia,” Domingus dehan ba Timor Post iha ninia kna’ar fatin iha Fatuhada, Kuarta (04/08).

Tanba FA nia haree, katak ema barak moris iha diskriminasaun la iha atendementu ne’ebé mak di’ak ba nia maluk sira ho defisiénsia, tanba nee mak tenke halo advokasia oinsá hasa’e nafatin konsiensia komunidade kona ba asuntu Defisiénsia atu nune’e bele minimiza diskriminasaun hosi família, sosiedade no mós komunidade.

Nia hatete, iha distritu tolu Ermera, Ainaru no Same FA iha fatin iha tolu, fatin tolu ne’e mak iha ona uma, iha ona ema ne’ebé mak bele serbisu iha ne’ebá, iha fatin seluk sidauk.

“Hanesan iha Dili ita iha ona fatin ida iha Metinaru, iha Metinaru ne’e oinsá ita estabelese eskola ida iha ne’ebá, eskola ne’e mós hosi Fundasaun mak hari maibé eskola ne’e mai hosi komunidade sira, nee mós envolve ema defisiénsia sira mós iha ne’ebá”, nia konta.

Nia hatutan, area ida ne’ebé mak halo ita nia kobertura ba hanesan iha fatin seluk ita so aumenta de’it advokasia depois ba foti dadus oinsa bele lori sira mai tuir formasaun iha fatin ida nee.

“Iha mós situasaun pandemia ne’ebé mak mosu hahú hosi Marsu mai to’o agora ita nia programa ne’ebé ita halo ladún la’o paradu hotu. Hahú reativa fali iha fulan Jullu, nafatin hala’o hanesan baibain tuir dekretu Governu nian ne’ebé mak fó sai. Ba formasaun ita hahú nafatin kontinua hahú hosi Dili, hanesan ba edukasaun ita fasilita nafatin ho ita nia maluk sira ho defisiénsia oinsá sira bele ba eskola”, hatutan nia.

Nia hatete, hanesan advokasia hahú hosi fulan Marsu mai to’o agora nafatin kontinua la’o, tanba la’o ba munisípiu nafatin ba halo sosializasaun iha ne’ebá.

“Hosi ema defisiénsia hela iha Fundasaun Ahisaun ne’e maioria hotu-hotu simu ona vasina, so iha ida rua mak labele vasina tanba sira nia kondisaun saúde mak ladún saida, balun tensaun aas liu entaun sira la simu vasina ne’ebé maioria nee hotu-hotu entre sira na’in ruanulu resin rua nee vasina hotu”, nia konta.

Iha Fundasaun Ahisaun ida ne’e mós hasoru difikuldade oin-oin durante situasaun Covid ne’e ho Inundasaun, entaun sira nia fatin ne’ebé mak iha ne’e bee tama estraga hotu fatin hanesan ba formasaun ninian ne’e mós udan been tama no estraga mós ponte.

“Ami hasoru difikuldade iha situasaun Covid ho Inundasaun nee, entaun ita nia fatin ne’ebé mak iha ne’e bee tama depois estragu hotu fatin sira, hanesan fatin ba formasaun ninian ne’e depois estraga ita nia ponte, ema ne’ebé mak defisiénsia atu bele asesu mai tuir formasaun ne’e, ponte nee mós agora sobu, nee mak sai difikuldade boot ba ami, ami nia fatin ponte ne’ebé agora hetan estragu hosu ba membru sira hosi parte relevante ba sira bele tau matan ba ida nee,” nia informa.

Iha inundasaun ne’e mós sira hetan ajuda hosi Ministériu Solidadade Sosiál  Inkluzivu (MSSI), MSSI apoiu ne’e ba maluk defisiénsia sira ne’ebé tuir formasaun iha ne’e, ne’ebé situasaun Estadu Emerjénsia  hetan apoiu hosi governu hanesan fasilita hahán mai, depois hosi UNDP sira mós fasilita hahán mai iha situasaun refere. (mj2/mj10)

No More Posts Available.

No more pages to load.